Üniversitelerin temel işlevlerinden birisi de bilimsel araştırma ve bilim üretme merkezleri olmalarıdır.Bilimsel araştırma yapma ve bilimsel üretkenlik üniversite olabilmenin “olmazsa olmaz” kurallarından birisidir. Üniversitelerin bu temel işlevlerinin birisi olan bilimsel araştırma ve bunun sonucu bilimsel yayın yapma çalışmalarında ülkemiz üniversitelerinin diğer ülkelerle Ocak 1994-31 Ağustos 2004 dönemlerini kapsayan on yıllık süre içindeki durumu karşılaştırıldığında, Türkiye’nin Bilimsel yayın sayısı ve bu yayınların toplam katkıya oranlaması sıralamasında,40 ülke içerisinde 26.sırada olduğu anlaşılmaktadır. (*)

Yukarıda değinilen ve 10 yıllık zaman dilimi içerisini kapsayan yapılan araştırmalarda, ABD’nin yayın sayısının 2.742.606,katkı oranının %28,53 ile 1.sırada, Japonya’nın yayın sayısın 734.497,katkı oranının %7.64 ile 2.sırada, Almanya’nın yayın sayısının 677.538,katkı oranının %7.05 ile 3.sırada, İngiltere’nin yayın sayısının 614.55,katkı oranının %6,39 ile 4.sırada, Avusturya’nın yayın sayısının 72.595,katkı oranının % 0.76 ile 25.sırada, Türkiye’nin yayın sayısının 59.858,katkı oranının % 0.62 ile 26.sırada olduğu belirlenmiştir.
“Thomson-ISI-Essential Science Indicators” ve “ULAKBİM” veri tabanlarından yararlanılarak hazırlanan ve yukarıda gösterilen çizelgenin incelenmesinde; Ülkemiz üniversitelerinin 10 yıllık (1 Ocak 1994-31 Ağustos 2004)dönemini kapsayan süreçte yayın sayısının toplamının 59.858,bu yayınlarda Türkiye’nin katkı oranının %0.62,aynı şekilde yüksek atıflı yayın sayısı toplamının 171.230,bu yayınlarda Türkiye’nin katkı oranının %0.20 olduğu görülmektedir.

Türkiye adresli bilimsel yayınların çizelgedeki durumu diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, üniversitelerimizin bilimsel üretkenlik açısından Dünya sıralamasında düşük oranlarda bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durum; Ülkemiz üniversitelerinde bilimsel araştırma ve bu araştırmalara dayalı bilimsel yayın yapma hususlarının ciddi anlamda sorgulanması gerektiğini ortaya koymaktadır.

(*)Cumhuriyet Bilim ve Teknik Dergisi,5 Şubat 2005,sayı:933

Hasan AZAKLI
Emekli İlköğretim Müfettişi
Eğitimci-Yazar