Bebeklik Dönemi:Bu dönemde çocukların kazanmaları gereken temel beceriler,gördüğü bir nesneyi yada oyuncağa uzanma,onu tutma,yakalama,oyuncağı birkaç dakika süre ile tutma gibi küçük motor beceriler,oturma,emekleme,yürüme gibi büyük motor beceriler ile ses çıkarma, çevredeki sesleri dinleme,tepki verme gibi konuşmaya ilişkin becerilerdir.Çalışmalar sırasında bebek henüz hazır olmadığı becerilere zorlanmamalıdır.Bebeğin gelişimi iyi takip edilmeli,yapabileceği,hazır olduğu beceriler öğretilmeye çalışılmalıdır.
Okulöncesi Dönem:Bu dönemde çocuğun ,gelişimin her alanı ile ilgili olarak yeni beceriler kazanmaya,deneme/yanılma yapmaya gereksinimi vardır.Okul öncesi dönemde kazanacağı bilgi ve beceriler hem onun anne babaya ve diğer yetişkinlere olan bağımlılığını azaltacak,hem de daha sonra öğreneceği okuma-yazma gibi akademik becerilere temel oluşturacaktır.Bu dönemde kazanılması beklenen beceriler öz bakım becerileri,motor becerileri,iletişim ve bilişsel becerilerdir.
Okul Dönemi :Okul döneminde çocuğun eğitim ortamı seçilirken en önemli kriter çocuğun özellikleri olmalıdır.Bu nedenle çocuğu çok iyi tanımak gerekir.Çocuğun eğitsel yönden değerlendirilmesi eğitsel tanılama ,izleme ve değerlendirme ekibi tarafından yapılmalı,çocuk tıbbi tanılama sonucu testler ve gözlemler yoluyla eğitsel tanılama sürecinden geçirilmelidir.Yapılan bu çalışmalar sonucunda bireyin gereksinimleri belirlenmeli,destek eğitim planları hazırlanmalı ve uygulanmalıdır.Ayrıca çocuk okul sürecinde kaynaştırma eğitimi uygulamasından yararlandırılmalıdır.
Ergenlik ve Yetişkinlik Dönemi:Bu evrede,zihinsel becerileri ne düzeyde olursa olsun bireye bir yetişkin gibi davranmak,onunla bir yetişkin olarak ilişki kurmaya çalışmak,bireyin toplum içindeki yerini almasını kolaylaştıracaktır.Bu dönemde bireyin kazanması gereken farklı beceriler vardır.Özellikle iş becerileri,para kullanma,boş zamanlarını değerlendirme gibi sosyal beceriler,temel okuma-yazma,matematik becerilerine yönelik alacağı eğitim,okul döneminde kazanamadığı becerileri kazanmasına yardımcı olacaktır.Hafif dereceli zihinsel yetersizliğe sahip birey bir çok beceriye sahiptir.Gözetim yardım ile bir çok işin gerektirdiği işlevleri yerine getirebilir.Ağır derecedeki yetersizliğe sahip bireylerde ise öncelikli hedef,onun çevresine kendi sınırları içerisinde en az bağımlı yaşamasını sağlamak olmalıdır.Bu nedenle,giyinme-soyunma,yemek yeme,tuvaletini yapma,yardımla da olsa basit ev işlerini yapma gibi günlük yaşam becerilerini kazanmasına yardımcı olunmalıdır.

Hasan AZAKLI
Emekli İlköğretim Müfettişi
Eğitimci-Yazar