BİR LAZ AYDIN’IN ÖLÜMÜ





Hopa’nın Azlağa köyünden olup uzun yıllardır Almanya’da yaşayan Hopalı ressam, çevirmen, araştırmacı-yazar Aydın Karahasan, yıllar sonra ilk kez geldiği Hopa’nın Azlağa (Esenkıyı) köyünde 10 Haziran günü hayata veda etti.

Aydın Karahasan 1960’ların aydınlanmacı kuşağından, Aziz Nesinlerin, Abidin Dinoların yakın arkadaşıydı.“O hem bir eğitim emekçisi hem bir ressam hem de Laz dilinin ve kültürünün aktif savunucularından biriydi. 90’lı yılların sonunda TRT’nin Lazca yayın yapması için dilekçe veren Laz aydınlarından biriydi. O sadece Lazca için değil bütün anadiller için aynı hakları isteyen tutarlı biri insandı.

Aydın Karahasan ismi gibi aydın bir kişiliği olan biriydi. Hoşsohbet, duyarlı, haksızlığa karşı her zaman duyarlı olan bir insandı. Uluslar arası bir kişiliği vardı. Yazıları ve tercümeleriyle ve resimleriyle üretken, çalışkan biriydi.

Ömer Hayyam çalışması için Farsça öğrenmişti. Almanca ve Fransızca da biliyordu. Ama İngilizce bilmeden dünya gezilmez diyordu. 70’inden sonra İngilizce öğrendi. Alman felsefesi ve edebiyatından çeviriler yapmak istiyordu. Geçirdiği kalp krizinden sonra, ‘artık faizleri yaşıyoruz, çok çalışmam lazım’ diyordu. Köye, Azlağa’ya gelip, bu çalışmaları yapmak istiyordu. Aydın’ın en önemli özelliği, akıl ve bilim derdi, başka hiçbir şeye inanmayın. Akıl ve bilimle her şeyi çözmeyi çalışın derdi.

Güzel Hopa’mızın Azlağa (Esenkıyı) Köyü’nden olan Aydın Karahasan, 1936 Zonguldak Kilimli doğumlu. Olup,babası Ömer Karahasan, Zonguldak Kömür İşletmeleri'nde çalışırken, 1946'da ilk olarak kurulan "Zonguldak Maden İşçileri Sendikası"nın on yıl kurucu başkanlığını yapmıştır. Daha sonra 1961 Anayasası'nı hazırlayan Kurucu Meclis'te işçiler adına, Türkiye'deki sendikaları temsilen seçilen, beş sendikacıdan biri olarak Çalışma Hayatı Komisyonu'nda çalışmıştır. 1954’te kazandığı Güzel Sanatlar Akademisi’nde Burhan Topraklar, Bedri Rahmiler, Nurullah Berkler, Cemal Tollular gibi seçkin hocalardan ders almıştır. 1959'da, akademi son sınıfına geçince, hocası Nurullah Berk tarafından Paris'e gönderilir. Üç ay kaldığı Paris’e tekrar dönmek üzere Türkiye’ye gelir ama 1965’e kadar çeşitli yerlerde öğretmenlik yapar. Ancak 1965’te Almanya’ya gitme fırsatı yakalayan Karahasan, 1976'da Dortmund Heisenberg Gymnasium'da sanat tarihi öğretmenliğine başlamıştır.

Öğretmenlik yanında Türkçe edebiyat, sanat dergileri çıkardı. "Dergi" dergisi bunlardan biridir. 12 Eylül 1980 darbesi sonrasında, aydınlara, düşünenlere yapılan baskıların kaldırılması amacıyla çeşitli demokratik etkinliklerde yer aldı.

Öğretmenlik yanında sanat çalışmalarını aralıksız sürdüren Karahasan, Kadınların Cenneti-Emile Zola, Belami Güzel Dost- Guy Maupassant eserlerini çevirmiştir. Resim sergileri açtı. 15 yıldan fazla üzerinde çalıştığı Ömer Hayyam'ın rubailerini Farsça asıllarından çevirmek için Farsça öğrenir. Dinler tarihi üzerinde çalıştı. İran, Ürdün, Tunus, Cezayir, Mısır ve Fas gibi İslam ülkelerine inceleme gezileri yaptı.

O’nun sonsuzluğa uğurlanışı akabinde mezarı başında 14 Haziran günü ailesi, yakın dostları ve ÖDP, ESP, EMEP ve Eğitim-Sen üyelerinin katıldığı bir tören düzenlendi.



Bu güzel insanın ölümü Laz halkı için büyük bir kayıp olmuştur.O’nun arkasında bıraktığı eserler daima saygıyla anılacaktır.


Hasan AZAKLI
Emekli İlköğretim Müfettişi
Eğitimci-Yazar